Ingenieur

Oorsprong van het woord 'ingenieur'
Ingenieur komt van het Latijnse ingenium, wat onder meer vindingrijkheid, talent en verstand betekent. Letterlijk staat ingenium voor wat is ingeboren, van in (in) en de stam van genus (geboorte, afkomst). Een ingenieur is een intellectueel die zijn wetenschappelijke kennis gebruikt om praktische problemen op te lossen. Een puristische naam voor ingenieur in het Nederlands is "vernufteling". Deze term werd bedacht door P.C. Hooft, een tijdgenoot van de eerste moderne ingenieur Simon Stevin.
Het Engelse engineer, dat oorspronkelijk eveneens van ingenium afkomstig is, draagt tevens een verwantschap met het woord engine of machine, hetgeen naar een veel breder gamma van technisch georiënteerde functies verwijst dan wat in het Nederlands als ingenieurstaken wordt omschreven.

Diplomakwalificaties
De kwalificatie zoals vermeld op het diploma verkregen na een ingenieursopleiding is niet noodzakelijk letterlijk de benaming van een ingenieursdiscipline, maar geregeld een situering, immers, er bestaan geen precies te bepalen grenzen tussen de verschillende ingenieursdisciplines en -subdisciplines en ingenieurs combineren gewoonlijk verschillende disciplines in hun opleiding en beroepspraktijk.

Ingenieur in Nederland
Behalve dat de naam 'ingenieur' een aanduiding is voor een gespecialiseerd type beroep of vak, betreft het in Nederland tegelijkertijd ook een academische graad. Het duidt aan dat iemand in Nederland een technische of toegepast natuurwetenschappelijke opleiding heeft voltooid aan een Technische Universiteit (TU), de Wageningen Universiteit (WU), de opleiding Technische Informatica van de Open Universiteit (OU), een aantal technische opleidingen aan de Rijksuniversiteit Groningen of de polytechnische faculteit van een Hogeschool.

Universitair geschoolde ingenieurs voeren de titel ir., Hogeschool-ingenieurs daarentegen de afkorting ing. Deze verschillen zijn historisch gegroeid. Tot 1986 werden technische universiteiten aangeduid als technische hogescholen. Oude hogere technische scholen (hts) vielen ook niet onder de oude wet op het hoger onderwijs. Na 1985 kregen de oude hogere technische scholen de status van hogeschool. De technische universiteiten hebben een studieduur van vijf jaar, terwijl een studie aan de hogescholen vier jaar duurt.

Ingenieur in Europa
In de meeste Europese landen bestaan 2 à 3 types ingenieursopleidingen, typisch één universitaire en één hoger onderwijs. De recente BaMa-hervormingen streven naar harmonisatie van deze ingenieursopleidingen. Daarbij volgen alle studenten een 3 of 4-jarige basisopleiding ingenieur ('Bachelor of Engineering' of 'Bachelor of Science'), gevolgd (voor de meeste studenten) door een specialisatie van 1 en soms 2 jaar Master-diploma ('Master of Engineering' of 'Master of Science'). Sommigen gaan daarna nog voor hetzij een complementaire, 2e master, andere voor een verdere specialisatie (Master-na-Master), dan wel voor doctoraat en het bijhorende onderzoek (minimaal 3 jaar). In vele landen gebeurt de opleiding van ingenieurs in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, en met name met de industrie. Ze volgen bijna allen een stage van minstens één semester (minder in sommige landen met een eerder Latijnse academische cultuur. Zo bestaat er in Duitsland een type ingenieurs-opleiding (Berufsakademie) waarbij de student gedurende 4 jaar afwisselend enkele maanden les volgt, en dan in het bedrijf praktijk, stages en projectwerken realiseert.
De Europese Unie promoot heden sterk de uitwisseling van studenten en lesgevers. Hierdoor wordt weer aangesloten bij de pan-Europese universiteiten zoals die in de middeleeuwen bestonden.

Ingenieursdisciplines
Biomedische technologie
Bouwkunde
Bio-ingenieurswetenschappen
Biotechnologie
Chemie
Chemische technologie
Civiele techniek
Computertechniek
Elektrotechniek
Geodesie / Mijnbouwkunde
Industrieel ontwerpen
Ingenieur Architect
Landbouwkunde
Lucht- en ruimtevaarttechnologie
Materiaalkunde
Meet- en regeltechniek
Milieutechnologie
Nanotechnologie
Offshore Engineering
Software Engineering
Technische Bestuurskunde / Technische Bedrijfskunde / Technische Bedrijfsvoering
Technische natuurkunde
Voedingsmiddelentechnologie / Levensmiddelentechnologie